Saturday, November 7, 2009




duzağa düşmüşem burda

heç yere gedemirem

çıxıp qurtulamıram

bu yandakı gökadaya bile

ya da yaxındakı evrene

gülünç değil mi?

bir yaramaz maraqlı çocuğun

qefesinde bir siçan kimin




i am trapped here

can't go anywhere

can't get out of here

even to the next galaxy

or to the nearby universe

isn't that funny?

just like a rat in the cage

of a mischievious curious kid

Tuesday, June 2, 2009

!!دوشمانا اینانماق!!
اؤنجه‌ده‌ن بیر نئچه یازیمدا دوشمانا اینانماق سؤیله‌وینی یئنی بیر دوشونجه اولاراق اورتایا سورموشدوم. بو یئنی سؤیله‌و هم تینبیلیمی و هم ده توپلومبیلیمی باخیش آچیسیندان چوخ اونئم داشیماقدا‌دیر. من بو سؤیله‌وی کیشی‌لرین بئیینلئرینین نئجه چالیشدیغینی آنلایاراق اینانچ سیستئمینی اینجئلئییپ اونلارین توپلومدا و توپلو حالدا اینانچ‌لارینین بیریکیمینی گؤرونجه بولموشام. ایندی بوردا بو سؤیله‌وی بیراز آچیپ آچیقلاماق ایستئییرئم. منه گؤره، اینانچ بیلگی آلانیندان ائشیکده وار اولان ویا وارساییلان آلقی‌لارین قاریشیغیندان اولوشور. بیر نئسنه اوزه‌ره بیلگی‌سی اولانین اینانجا هئچ گئرّه‌يی قالمامیشدیر. سوموت فاکت و نیتئه‌لیک آرادا اولمایینجا بئیینده‌کی بیلگی آلقیلایان سینیرلر وار اولان و وارساییلان‌لار آراسیندا داها گوچ‌لو بیر ایلیشگی قوراراق اینانچ دئییله‌ن نئسنه‌یی اولوشدورور. بیلگی ائدینمه‌ک داها گؤزو آچیق بیر نئسنه‌یی اینجه‌لییپ، قوشقولانیپ و دئنه‌مک و سونرا آنلاماق دئمه‌کدیر، حال‌بوکی اینانماک ویا اینانجا وارماقدا گؤزو آچیق‌لیق، اینجه‌له‌مک، قوشقولانماق، دئنه‌مک، و حاتتا آنلاماق بیله سوچ ساییلابیلیر. بیلگی ائلده ائدینه‌نده‌ن سونرا دا او بیلگی هر زامان قوشقویا و اینجه‌له‌مه‌یه آچیق اولما‌لی‌دیر. آما اینانجا گه‌لینجه بؤیله دئيیل‌دیر. اینانجا وارینجا اونو سورقولاماق و تارتیشماغا آچماق بیله سوچدور. کیشی و کیشی توپلوم‌لاری هه‌له‌ ایندیه‌دئک اویقارلیق دئییله‌ن یاراتدیق‌لاری سیستئمله‌رینده بیلینچ‌ده‌ن داها آرتیق اینانجا یؤنه‌‌لیک یاناشیپ ویا سوروکله‌نمیشله‌ر. البته کی کیشی‌نین بئینی‌نین هئله ده ایلکه‌ل و پریمات اؤته‌سی اولدوغون‌دان داها ائرکه‌ن و ته‌له‌سیک سونوچ‌لارا وارما هوسینده‌ن اینانجا سؤوکه‌نمیشدیر. بیر کیشی‌نین او بیری کیشی‌يه‌ اوستونلوک ایسته‌يی و گوچ سؤیلئوی‌نین اولوشماسی دا بوردان قایناقلانمیش و باشلانمیش اولابیلیر. بیر کیشی‌نین اینانجا یؤنه‌لمه‌سی سونوچدا اونون نئسنه‌له‌شدیریلمه‌سینه و اونون داها قولای باشقا کیشی‌نین گوچله‌نمه‌یینه و سونوچدا آینی گوچو ایشه سالیپ باشقا کیشی‌لری ده اینانجا طرف یؤنه‌لدیپ و گوچونون آرتیریلاماسینا دوغرو اولار. دئمه‌ک مینیک آلانین دا مینیک وئره‌نین ده‌ ایشینه اینانچ سیستئمی داها یارارلی گؤرونور. بیلینچ سیستئمی داها یوروجو و سونوچدا دا قوشقولارا و تارتیشما‌لارا آچیق و کیشی‌نین بئینینی چئلیشکی‌يه چه‌که‌ن بیر سارماشا قارماشا اولا بیلیر. کیشی‌نین بئینی داها راحت و قولای یول‌لاردان سورولارا یانیت بولوپ گئجه‌نی راحت یاتماغی یئيله‌ر. اینانچ سیستئمی قورولان‌دان سونرا اینانان‌لارین چوخو او سیستئمین بیر قوروجوسو کیمین داورانیش گؤسته‌ره‌ر. اینانچ سیستئمینی قوران ویا قوران‌لاردا یئته‌رینجه فیزیک‌سه‌ل گوچ اولمادیغینا گؤره و اونلارین آز اولدوغونا گؤره قوروجولوک گؤره‌وی اینانان‌لارا بوراخیلمیشدیر. گوچ آشاما‌لی سیستئمی اینانچ اوزه‌رینه قورولموشدور. اینانچ سیستئمی ایسه قورخو اوزه‌رینه قورولموشدور. اینانچ سیستئمینه گؤره بوتون دونیا آشاما‌لی سیستئمی‌له قورولوپ و یؤنه‌لتیلمه‌کته‌‌دیر. البته کی بیلینچ سیستئمینده آشاما‌لی سیستئم دوشونوله‌بیلمه‌ز. قورخو ائلئمئنتی اؤزو ده آراشتیرما و اینجئلئمئیه آچیک بیر بؤلوم و آراشدیرما آلانی‌دیر. کیمسه زورلا بیلینچله‌شدیریله‌بیلمه‌ز و کیمسه ده زورلا بیلینچسیزله‌شدیریله‌بیلمه‌ز. کیمسه‌یی بیلینجی‌نین آز ویا یوخ اولدوغونا گؤره یارقیلاندیریپ جزالاندیرماق اولماز. آما اینانچا گه‌لینجه بوتون قورال‌لار و قانون‌لار دا ده‌یشیر. اینانچین آز ویا یوخ اولدوغونا گؤره کیشی‌لر بیر بیرینی اودلاردا یاخیپ دارلاردا میخ‌لامیش‌لار. بوغازلارینا قورشون تؤکوپ خیال‌لارا و دوش‌له‌ره گه‌له‌ن و دوشونه‌بیلینه‌جه‌ک ایشکه‌نجه‌لری بیربیرینه یاپمیش‌لار. اینانچ سیستئمی‌نی قوران‌لار یاخچی‌جا کیشی‌نین سایری‌لیقدان و اؤلوم‌ده‌ن قورخدوغونو بولوپ بئلیرلئییپ، بو قورخو دویقوسونو اونون کؤله‌له‌شدیرمه‌ک یولوندا نئجه قوللانابیله‌جه‌ک‌لرینی آنلامیش‌لار. یاخچی یئمه‌ک‌لر، توره‌مه و چوخالما کیشی‌نین اه‌ن چوخ ایسته‌کله‌رینده‌ن اولموشدور. اینانچ سیستئمینی قوران‌لار قورخونون یانیندا آیارتینی دا گؤز آردی ائتمه‌میشله‌ر. کیشی‌نین بوتون یاشامیندا قورخولارلا آیارتی‌لار آراسیندا شاشقین شاشقین قوشوپ دوردوغو اونو قوللانیلماغا و کؤله‌لیيه ساوونما‌سیز بیراخمیشدیر. او قورخدوقلارینی یئنمه‌ده‌ن و ایسته‌کله‌رینه یئتیشمه‌ده‌ن بو اینانچ سیستئمینه دایا‌لی کؤله‌لیک بیر تورلو سوره‌جه‌ک. ایندی قورخوتما و آیارتما یؤنته‌مینه دایا‌لی اولان بو اینانچ سیستئمی کیشی‌لیک تینبیلیمی و توپلومبیلیمی و تینتوپلومبیلیمی آچیسین‌دان یاخچی‌جا یئرلئشمیش دورومدا‌دیر. هئرزامانکی کیمین کیشی‌لیک تینتوپلومبیلیمی بو دوروم اوزونده‌ن جوخ اوزوجو و اینجیلتیجی دورمدا‌دیر. بیز اینانچ سیستئمی دئیه‌نده کیمین کیمه یا نه‌یه ایناندیغینی آچمالیلییک. کیم کیمه اینانیر؟ دئدیگیمیز کیمین قورخو و آیارتی یاراتما قایناغی اولان ویا چوخ اولان بیریسینه بیری‌سی اینانیر. قورخوسوز و آیارتی‌سیز اینانچ سیستئمی‌نین اه‌رک و یئتکی‌سی اولمادیغینا گؤره اونا اینانچ سیستئمی ده دئمه‌ک اولماز. بیلگی و اینانچین چوخ تیتیزجه بیربیرینده‌ن آیریلماسی گه‌ره‌کیر. قوشقوسوز اینانچا دایا‌لی بئیین‌له‌رده‌ن بو آیریمی یاپما‌لارینی گؤزله‌مه‌ک ده بیراز دا اؤکوزده‌ن سوت ایسته‌مه‌ک کیمین بیر شئی اولار. آما هرحالدا بیلگی اوزه‌رینه قورولموش بیر توپلوم هر زامان قاینامادا و گئلیشمه‌ده‌‌دیر. هر شئیین قونوشماغا آچیق اولدوغوندان و هر بولقونون و آلقینین سوروشدورماغا و اینجه‌له‌مه‌یه آچیق اولماسی او توپلومو هر زامان گئنچ و ایله‌ریجی بیر توپلوم قیلار. بئله بیر توپلومدا هر بیلگی فانیتلانابیلمه‌یه‌ و ائشیتلیکله یالانلایابیلمه‌یه آچیقدیر. ته‌رسینه اینانجا دایا‌لی توپلوم‌لاردا اینانچ‌لاری قانیتلانمایا ویا یالانلامایا آچماق سؤز قونوسو اولوپ دوشونوله‌بیلمه‌ز. کیشی‌نین یئر اوزونده اولوشتوردوغو اویقارلیق‌لارا و توپلوم‌لارا باخیلیرسا اینانجا دایا‌لی توپلوم‌لارین و اویقارلیق‌لارین نئجه اولدوق‌لاری اییجه آنلاشیلیر. بیلدیگیمیز بیله‌لی بؤیله اولموشدور. کیشی‌نین بئللئغینده بیلگی‌يه دایا‌لی بیلینچ سیستئم‌لی توپلوم یوختور. او اوتوپیا، اولاسی‌لیغی اولامایان یئرلئردیر حالا. بیلگی ایله اینانجین آراسی یاخچی‌جا آچیلما‌لی و او آرایا ایشیق سه‌په‌له‌نمه‌لی‌دیر. کیشی‌نین قونوشدوغو دیل واراولمایان، گئرچه‌ک‌دیشی نه‌سنه‌لر و آنلام‌لارلا بولاشیپ پیرتلاشمیشدیر. اونا گؤره ده، بیلگی و اینانجین دوغرو و گئرچئک آنلام‌لاری اییجه دوزگونه چیخاریلما‌لی. اوندان سونرا بو ایکی تام دئیيشیک آنلام‌لاری آنلاماقدا چئتین‌لیک چه‌کمه‌ده‌ن اونلاری تینتوپلومبیلیم باخیشین‌دان اینجئلئیبیلیریک. یالنیز، اینانچ مئکانیزماسی و دوزئنئغی آنلاشیلما‌دان کیشی‌نین تینتوپلومبیلیم آچی‌سین‌دان داورانیش‌لاری آنلاشیلابیلمئز. اینانچ دوزه‌نه‌يی و ایشله‌ییشینی آنلاماقلا کیشی‌نین بئینی‌نین نئجه چالیشتیغی بیزه گؤرونمه‌یه باشلاییر. او آلقیلادیغی یانیت‌لارا سورولار آرارکه‌ن اه‌ن یاخین یول‌لاردان بولدوغو هر سورویا همه‌ن یانیت آراماغا باشلار و بو بیتمه‌یه‌ن چئلیشگیده دؤنه دؤنه اوینار. هرده‌ن ده بیلینچ آرارکه‌ن اینانچ توزاغینا دوشه‌ر و اوردا بیر سوره ائسره‌رکه‌ن گه‌رچه‌کله‌ره واردیغینی سانار. داها سونرا آییلما شانسی اولورسا نه موتلو اونا. یوخسا اوغورلولارین اه‌ن قورخونجو اه‌لینده فه‌ناری اولان‌دیر. منجه کیشی‌نین توپلوم‌لاریندا قورخو و آیارتییا دایا‌لی اینانچ سیستئمی‌نین تئمئل دیرئکلئری‌دیر. دیل بولاشیلیغین‌دان آرینما‌دان بو آنلام‌لاری آنلماق چوخ چئتین‌دیر. کیشی‌نین دیلینده بعضن اینانچ سؤزو بیلیم یئرینه و بیلیم سؤزو اینانچ یئرینه قولانیلماقدا‌دیر. دیل بولاشیق‌لیغینین ایچینده‌ن آنلام آراییپ آریتلماقدا و آنلاماقدا چوخ‌لو توزاق‌لار وار. بیر نئسنه‌یی بیلمه‌ک اونا اینانماق دئيیل‌دیر. هابئله بیر شئیه اینانماق اونو بیلمه‌ک آنلامینا دا گه‌له‌بیلمه‌ز. هرحالدا راحاتلیقلا دئمه‌ک اولار کی اینانچ، بیلینچ آلانین‌دان ائشیکده‌دیر. بو ایکی آنلامی اینجه‌له‌دیکده نورمالدا بیلینجین ائیلیمینی اینانجا یؤنه‌لیک یوخ، بئلکی اینانجین ائیلیمینی بیلیمه یؤنه‌لیک گؤرمه‌کته‌ییک. اینامین قانیتلاما و ایسپاتلاما شئهوه‌تینده‌ن هر زامان گؤزله‌ییپ هر بیلیم بیلینه‌نده ویا بولوناندا اونو او قانیتلاما و ایسپاتلاما قوللوغوندا ایشه سالمیشدیر. آما بیلینجین بئله شئهوه‌ته ساهیپ اولدوغو گؤرونمه‌ییپ. کیشی اؤز گوجونه داها اوزانتی ساغلاییپ چوخاتما چاباسیندا کیشی‌نین بئیی‌نین نئجه ایلکه‌ل اولدوغونو و نه‌له‌ره گوچ‌سوز و قوروما‌سیز دوشدوغونو سئزیپ آنلامیش‌دیر. او گوچ دوشگونلوغونده هر شئیی حتي اؤزونو ده قوربان وئرمیشدیر. کیشی‌نین بیلینه‌ن گئچمیشی گوچ دوشگونلوغونون آنی‌لاری‌دیر. او بو گوچ دوشگونلوغو هیرچین دؤنه‌رگه‌ده بیلدیغیمیز بیلئ‌لی دولانا دولانا دورور. کیشی کیشی‌نین نه‌یه‌ و نئجه‌ ساوونما‌سیز اولدوغونو یاخچی‌جا آنلامیشدیر. او کیشی‌نین بئینی‌نین هاردان قوروما‌سیز اولدوغونو آنلامیش و اونا گؤره ده بو قوللانیشا آچیک‌لیغی نئجه ایشه سالابیله‌جه‌ییغینی دوشونوپ و اینانچ سیستئمینی اولوشتورموشدور. قوللانیلان کیشی‌نین بئیینینده‌ن قورخویو و آیارتییی سیله‌بیلسه‌ک او قوللانیشا آچیک اولمادیغینی همه‌ن بیلدیریر. اونو بو اینانچ سیستئمینده توتان بو ایکی ایتیجی و چئکیجی ائلئمئنت‌دیر. بو اینانچ بویوندوروغو مین ایللئر و بئلکئ ده اون مین ایلله‌ر ایچینده کیشی توپلوملاریندا داها نورمال و اولاغان بیر گئچئرلی ساییلماقتا‌دیر. اینانج‌سیز سؤزو کیشی توپلوم‌لاریندا بیر سوچ اولاراق، بیر سؤیوش اولاراق و کوچوک دوشورمه‌کده اویقولانان بیر آنلام اولاراق قولانیلیلماقدایر. مین ایلله‌ر بویونجا اینانچ‌سیزلاری ایشکئنجه آلتیندا اؤلدورمه‌ک اینانان‌لارین زامان گئچیرمه ائیله‌نجه‌له‌ری و گه‌ره‌ک‌لی بیلدیکله‌ری ایشله‌رده‌ن اولموشدور. اونلار اینانچ سیستئمله‌ری‌نین قاراوول‌لاری اولاراق اینانچ سیستئمینی قورویارلار. اونلارین بئینی اینانچ سیستئمی‌نین گوچ‌لو اولوپ و هر کیشیه یاییلماسییلا ائیلئنیر. اینانچ سیستئمی‌نین مین ایلله‌ر بویو و بیلدیغیمیز بیله‌لی کیشی توپلوم‌لاریندا اولدوغو و دوام‌لی کیشی‌له‌ری بیر سیستئمین ایچینده توتوپ و ایلکه‌ل بئیینلئریله ایلیشگی قوروپ یاشاتماق یالنیز ایکی نه‌ده‌نه بارماق اوزالدیر. بیری، کیشی بئینی‌نین داها پریمات و ایلکه‌ل اولدوغو، بیری ده اینانچ سیستئمینی قوران‌لارینین داها قورناز و کؤتو اوس‌لولوغودور. کیشی‌نین اؤلومون، یوخلوخون، و ایشکئنجئلئرین قورخوسونا آچیک اولدوغو و ایگی و اوزون یاشاماغا دوشگون اولدوغو ایلکئللیغی اوزئرینئ اینانچ سیستئمی قوران بیلینچلیلئر ائلبئتتئ کی قوللانیلان‌لارا ایگی نیئت‌لی اولاراق ساییلا بیلمه‌زله‌ر. اونلار یالنیز اؤز گوچله‌ری‌نین اوزانتی‌سی اولان کیشیله‌ری داها چوخ کؤله‌له‌شدیرپ و قوللانیش‌لی اولماغا سوروکلوگورله‌ر. اونلارا دوست دئمه‌ک بیراز صاف‌لیک‌دان و ساده‌لیکده‌ن گه‌له‌بیلیر. آما اینانچ سیستئمله‌رینی قوران‌لارا دوشمان دئمه‌ک، اونلاری قوللانیلان‌لاری یوخئتمه‌ک اه‌ره‌يی ایله‌ سوچلاماق دئمه‌ک دئيیل‌دیر. یوخئتمه‌ک سئچه‌نه‌يی ذاته‌ن اه‌ن سون ویا اه‌ن ایسته‌نیلمه‌یه‌ن بیر سئچه‌نه‌کدیر. قوللانان‌لارین بو اینانچ سیستئمینه ضررلی اولمادیغی سوره سورونجه یوخئتمه چؤزومو سیستئمی قوران‌لار طرفینده‌ن اه‌سه‌مه‌‌لی بیر سئچیم اولمادیغینا گؤره بو سئچیم اه‌ن سون چؤزومله‌رده‌ن بیری ساییلیر. اونا گؤره ده قوللانیلان‌لارین آراسین‌دان چیخان بیر نئچه باش‌قالدیرانلا داورانیش‌لار هر زامان اه‌ن چه‌تین سئچه‌نه‌کله‌رده‌ن اولموشدور. اونلار وار دورومو بوزماماق اوچون اه‌ن آز گوچ قوللاناراق ییلدیریجی و جایدیریجی سیاسه‌تله‌ر ایشه سالارلار. باش‌قالدیران‌لاری یوخئتمه اه‌ن چوخ ایسته‌نیله‌ن آماچ اولدوغون‌دان آینی زاماندا قوللانیلان‌لار توپلومونوداکی وار دورومو بوزماماق داها اونه‌م‌لی ساییلیر. قوللانان‌لار باش‌قالدیران‌لاری یوخئتمه و داها بويوک باش‌قالدیری‌لارلا قارشی قارشییا قالما آراسایندا اونلاری یوخئتمه‌يه و نورمالدا قورخویو و بعضن آیارتییی آرتیراراق باش‌قالدیرینین قوللانان‌لار توپلوموندا داها سینسیجه‌سینه سیزماسینین ریسکینی تارتیپ تارتیپ قالارلار. اونلار یانلیش حرکت یاپما قایغی‌سیندا بعضن وار دورومو چالخالاییپ دوزه‌نین بوزولماسینا سبب اولابیلیرله‌ر. اینانچ سیستئمینده، قوللانیلان‌لار گوچ قایناغی اولان قوللانان‌لارا یاناشیپ یالتاقلانیپ یالاکالاشارلار. اونلار اؤز ییيه‌له‌ری کیمین اولوپ اونلارا به‌نزه‌مه‌یئ چالیشما یاهالتی‌سینا دوشه‌رله‌ر. اونلار اؤز وارلیق‌لارینی قوللانان‌لاردا گؤروپ اونلارا اینانارلار. دوشمانا اینانماق ایشته اونلارین یانیندان اونلارا یاشام گووه‌نجه‌سی گؤرونور. قوللانان‌لارین یانیندان بو ایلیشگی داها دئيیشیک گؤرونور. قوللانان‌لارین قوللانیلان‌لارا گؤروش‌له‌ری آریجی‌لارین په‌ته‌ک آری‌لارینا نئجه باخدیغینا به‌نزه‌ر. بو آرادا کیشیلیيین و کیشی توپلوم‌لارینین بوتون قورتولوش اومودو باش‌قالدیران‌لارا‌دیر. کیشی‌لیيه باش‌قالدیران‌لاردان باشقا اوموت یوخدور. وار دورومو ییخاجاق یالنیز اونلار اولابیله‌رله‌ر. یوخسا قوللانان‌لارین مرحمتینه سیغینماق اونلارا اینانماقدیر. اوموت سانیلان دا باش‌قالدیران‌لارین بیلینجه وارماق‌لاری و حرکته گئچمه‌لری‌دیر. قوللانیلان‌لارین ایچینده‌ن باش‌قالدیران‌لار بو ایشی باشاراجاق‌لار. اونلار ایشیغی یاواش یاواش قارانلیغین باغرینا ساپلایاجاق‌لار. اینانج سیستئمینه دایا‌لی بئیینده دوست دوشمان تانیماق گوجو آلینمیشدیر یادا چوخ ضعیف‌دیر. قوللانیلان‌لار هر زامان بیر شئیله‌ر ایسته‌مه‌کده‌دیرله‌ر. اونلارین اه‌ل‌له‌ری هر زامان ایسته‌مه‌یه آچیقدیر. ایسته‌مه‌ک اونلارین گه‌نه‌ل کیشی‌لیک کیملیغی اولموشدور. اونلارین بئیین‌له‌ری بیره‌ر دیله‌نجی‌دیر. بو یاشامدا اونلار هئر زامان ایستئیئنلئر، و بیریلئری دئ وئره‌نله‌ردیرله‌ر. اونلرین توپلوم ائکین‌له‌ری بو ایسته‌مه‌کله تیکانیپ بولانمیشدیر. قوللانیلان‌لار دوغال کیشیلیکده‌ن داها ائشاغا دورومدا یاشارلار. دوغادا یاشایان یابانی حیوان‌لاردان بیله آز اولوپ آز یاشارلار. اونلار هر زامان ایسته‌کته بولونارلار. اونلارین دیل، یازین، و یاپیت‌لاری ایسته‌ک آنلامینا بورونموشدور. اونلار بیر شئیی آلمازلار، ایسته‌رله‌ر. اونلار بیر شئیین اونلارا وئریلمه‌یی ایچین طلب‌ده‌ و استرحام‌دا بولونارلار. قوللانیلان‌لارا گؤره یئر اونلارا بوغدا و بولوت اونلارا سو و اینه‌ک اونلارا سوت و آغاچ اونلارا یئمیش وئریر. اونلار هئچ بیر شئیی آلمازلار. اونلارا هر شئی وئریلیر. اونلار ایسه آلماغا آلیشمیش‌لار. اونلارین ال‌له‌ری هر زامان بیر یئرلئره آچیق‌دیر، نورمالدا گؤک‌له‌ره. اونلارین باش‌لاری یئره دوغرو و ال‌له‌ری گؤيه دوغرو اولار. اونلارا گؤره وارلیغین گوچ اوداک‌لاری وار. گوچ اوداک‌لارینی قیزدیرماق هئچ ده اویقون و عاقیل‌لی‌جاسینا بیر یاکلاشیم دئيیل‌دیر. اونلار ایسته‌کله‌رین ایسته‌نیله‌ن یئرله‌ریدیرله‌ر. اونلارا هر زامان باش‌ئیئمه‌ک گه‌ره‌کیر. قوللانیلان‌لار اؤز وارلیق‌لارینی قولانان‌لارین دویوموندا اولدوغونا اینانمیش‌لار. اونلار دوشمانا اینانمیش‌لار. بیر سورو قوللانیلان‌لار قول‌لانان‌لاری قوروماقدا جان‌لارینی وئرمیشله‌ر. کیشی توپلوم‌لاریندا هر قوشاقدا بو دوشمان قوربان‌لارین‌دان بیر نئچئ میلیون وار. کیشی‌نین گوچده‌ن یانا اولماسین‌دان و بو گوچون حتي اونو اه‌زه‌نینکی اولماسین‌دان آسی‌لی اولمایا‌راق اونا اؤزه‌نمه‌کده‌ن دوشمانا اینانماق سؤیله‌وی‌نین آنلامی یاخچی اورتایا چیخیر. دوشمانا اینانماق سؤیله‌وی‌نین قانیتی قوللانیلان‌لارین ایچینده‌ن چیخان دوشمانی قورویان‌لاردا اه‌ن گوچ‌لودور. قوللانیلان‌لاردا بوتون بو سؤمورگه‌ سیستئمینی آیاقتا توتا‌جاق قدر دوشمانا اینانچ واردیر. قوللانیلان‌لارین آراسین‌دان چیخان باش‌قالدیران‌لارین ایچینده دوشمانا اینانماق اه‌ن آز درجه‌ده‌‌دیر ویا آز اولماغی گؤزله‌نیلیر. آما هرده‌ن دوشمانین قاندیرماجا‌لیغی او قدر یاخچی یاپیلیر کی وار دوروما باش‌قالدیران‌لار دا بیلمه‌ده‌ن اینانچ سیستئمینی قورویان‌لار قدر سیستئمه اینانچ گؤسته‌ره‌بیلیرله‌ر. البته بو دیره‌ک اولاراق اونلارین بیله بیله دوشمانا ساتیلدیق‌لاری آنلامینا گه‌لمه‌ز، آما گینه ده دوشمانین داها حیله‌کار و حوققاباز اولماغینا دا گؤز چه‌که‌ر. دوشمانا اینانماق یئنی بیر سؤیله‌و اولدوغونا گؤره هه‌له بویوت‌لاری یاخچی اینجه‌له‌نیپ دوشونجه‌له‌شمه‌میشدیر. قورخو کولتورونده یاشایان و قورخو کولتورونون ائيتیمینی آلان کیشی اؤزونده‌ن چوخ دوشمانا اینانیر. او اونو اه‌ن چوخ اه‌زه‌نی اؤوه‌ر و اونا اینانیر. قورخو کولتورونده‌ یاشایان قورخو کولتورونون معمارینا گؤزه‌ل‌له‌مه‌له‌ر یازاراق اؤزگه‌له‌ر اؤنونده اونون گؤرونوشونو گؤکله‌ره چیخارار. قوللانیلان‌لار وار سیستئمی قورویان‌لار اولا‌راق قوللان‌لارین چئتین گونله‌رینده اونلارین قولتوک‌لارینین آلتینا گئچیپ اونلاری آیاغ‌اوسته توتماغا چالیشارلار. کیشی‌نین ساوونما سیستئملئرینی بوشونا هدره وئرمه‌ک آماجییلا قوللانان‌لار قوللانیلان‌لارا هر زامان اوزاق‌لاردا بیر دوشمان یونتاییپ و تئهلوکه‌سینی شیشیره‌رله‌ر. قوللانان‌لار اؤزله‌رینی بو اؤغوت‌وئرمه‌ و اوره‌گي‌یانما‌لار ماسکالری آرکاسیندا قوللانیلان‌لارین ساوونما سیستئمله‌ری‌نین اولاجاق ضررله‌رینده‌ن گووه‌نده توتارلار. بئله‌لیکله گینه ده سؤیله‌دیغیمیز کیمین بو مئکانیزمانین ایکی طرفی ده بیر طرفده یئر آلارلار. مینیک آلان دا مینیک وئره‌ن ده اوزاق‌لارداکی تئهلوکئنین قارشی‌سیندا بیرله‌شیپ باغیرارلار. بیری بیله بیله بیری ده اینانا اینانا. ایندی دوشمانا اینانماک سؤیله‌وینه بیر ده گونئی آذربایجان باخیش آچی‌سین‌دان باخالیم. منه گؤره گونئی آذربایجان کیشی توپلوم‌لارینین اه‌ن اه‌سکیله‌رینده‌ن اولاراق اینانچ سیستئمی‌نین اه‌ن یاخچی آراشدیرما آلانی اولابیله‌ر. بو دوشمانا اینانماق سؤیله‌وینی گونئی آذربایجان تورکونون ایندیکی دورومونا یایا بیلیپ گه‌نه‌ل‌له‌شدیره بیلسه‌ک بو مئکانیزمانین لاپ یئرینه دوشدوغونو گؤره بیلیریک. گونئی آذربایجان تورکونون دورومو اولدوقچا اوزوجو بیر سوره‌ردورومدور. قوللان‌لار (فارس ایستیسمارچی‌لار) و قوللانیلان‌لار (ایستیسمار اولان گونئی آذربایجان تورکلئری) اولاراق بو مئکانیزمانین ایکی طرفیدیرله‌ر. هه‌له‌لیک کی قوللانیلان‌لار اه‌ل‌وئریش‌لی بیر اونوتقان‌لیقدا میشیل میشیل مورگوله‌ییرله‌ر. منه گؤره گونئی آذربایجان تورک‌له‌ری دونیانین اه‌ن بدبخت، موتسوز و یازیق توپلوم‌لارین‌دان بیری‌دیر. باشقا توپلوم‌لاری اورنه‌ک اولاراق یا به‌نزه‌تمه اولاراق آد گئتیرمیره‌م. یالنیز گونئی آذربایجان تورکو اه‌ن اویقون اورنه‌ک اولابیلیر. دوغولان گونده‌ن اؤله‌نه‌جه‌ن اونون بوتون دوشوندوغو و یاپدیق‌لارینی اونا سئوه‌نله‌ری و دوست‌لاری یوخ اؤزگه‌له‌ر یوخ بلکه اه‌ن آجی اولاراق اونون دوشمان‌لاری اونون بئینینه یئرله‌شدیریر. اونون بئینینه بوتونلوکله یاپای کیشی‌لیک، یاپای وارلیق، یاپای دوشمان، یاپای یاشام، یاپای دوشونجه‌له‌ر، یاپای قهرامان‌لار، و یاپای دوست‌لار گیردیره‌رله‌ر. او اؤزونلويونده و گه‌رچه‌کده‌ن یوخدور. او بیر قابیق کیمین‌دیر. او اؤز دوشمانینی تئمسیل ائده‌ر. او دوشمانین هر چالدیغی هاوایا اوینار. اونون جانی دا قوتو دا مانا اوغرامیشدیر. او مانقوت اولموشدور. او مانلا یاشار. قارا گونله‌ر اونون‌دور. اونون بوتون یاشامی یازیق‌دیر. او دوشمانا اینانمیشدیر. قوللانیلان‌لار دوشمانین هر اویونونا گه‌له‌رله‌ر. میمون کیمین اونون هر ایشاره‌سینه مین مئیئللاق وورارلار. دوشمانا اینانماق سؤیله‌وینه اه‌ن یاخچی اورنه‌ک گونئی آذربایجان تورک‌له‌ردیر. اه‌ن آزی گئچمیش یوز ایلده بو توپلوم آغیرجاسینا بیر اؤزؤلدورمه سوره‌جینه گیرمیش بولونور. بو میلله‌ته اه‌ن چوخ ضرر ووران‌لار بو میلله‌تین ایچینده‌ن چیخمیش‌لار. بو اه‌سکی و تجروبه‌لی میلله‌ت اه‌ن قولای و اه‌ن جوجوقجا اویون‌لارا گه‌لیرله‌ر. بوتون وارلیغینی دوشمانین آیاق‌لارینا سه‌رمیشله‌ر. بیر میلله‌ت اولاراق کیملیگینی و بوتونلوغونو ایتیرمیش بیر دورومدا اوچوروما دوغرو یئرییرله‌ر. قوللانیلان‌لارین آیدین دیيه گئچینه‌نله‌ری ده بیره‌ر قارانلیق‌لارین پیغمبرله‌ریدیرله‌ر. باش‌قالدیران‌لاری دا دوشمان کیمین دوشونوپ بئیینلئرینی و قوت‌لارینی دوشمانا هم ده چوخ اوجوزونا ساتمیش‌لار. اونلار قورخو کولتورونده دوشمانین گون ده‌یمه‌یه‌ن یئرینی اؤپموشله‌ر و رذالت‌ده قورخو آیارتی سیستئمینده بیراز داها یاشاماغی یئيمیشله‌ر، آما هئچ آغیزلاری دا میردار اولمامیش. باش‌قال‌دیران‌لاری دا دوشمانین اونون اوزونه گولمه‌سینه‌ آلدانیپ سئوینچده‌ن آیی کیمین میداندا اوینارلار و بو گولومسه‌مه‌يی بیر فرصت و گیره‌وه اولاراق تانیملارلار. اونلار هرکسی بو فرصتده‌ن فایدالانماغا چاغیرارلار. دوشمانین گیره‌وه‌سینی اؤز گیره‌وه‌له‌ری اولاراق گؤسته‌ریپ هرکسی بو اویونا گئتیرمه‌یه‌ چالیشارلار. اونلار دوشمانا اینامیش‌لار. بو اؤزلئرینی باش‌قالدیران سانان‌لار دوشمان اونلارین اوزله‌رینه‌ توپوره‌نده‌ اونو بیر مرحمت یاغمورو سانیپ او ساققال‌لارین‌داکی توپورجه‌يی تبررک ائدیپ شفاعت اولا‌راق بیر بیری‌نین اوزونه‌ سوره‌رله‌ر. یازیق‌لار اولسون اونلارا. اونلار دوشمانا اینانمیش‌لار. باش‌قال‌دیران‌لاری دوشمان اونلارا باش‌قوروجو آتایاندا دوشمان‌دان اؤیره‌نیلمیش بیر نئچه‌ سؤزو گئوشه‌ییپ آرالیقدا آتیلیپ دوشه‌رله‌ر. اونلار قول‌لانان‌لارین ایچینده‌کی آلیش وئریشه اؤزله‌رینی ده اورتاق بیلیپ یاتیپ یوخولاریندا داری گؤره‌رله‌ر. چونکو اونلار دوشمانا اینامیش‌لار. قوللانیلان‌لاردا دوست دوشمان آییرتیجی سیستئمی بوزولدوغونا گؤره نورمالدا دوستو قاپیپ دوشمانی اؤووپ اؤوونه‌رله‌ر. اونلار بیربیرله‌رینه آجیما‌سیز و دوشمان‌لارینا یوموشاق و (مدنی) اولارلار. اونلار دوشمانا اینانمیش‌لار. اینانچ سیستئمینده‌ن چیخیپ بیلینچ سیستئمینه گیرمه‌ده‌ن بوتون بو موتسوزلوق‌لار کیشی‌نین باشین‌دان آز اولمایا‌جاق. گونئی آذربایجان تورکو قورخو آیارتی سیستئمی‌نین کؤر دؤنه‌رگه‌سینده‌ن قورتولوپ بؤیوک بیر ایچ‌ده‌يیشمه سوره‌سینه گئچمه‌لی‌دیر. اینانچ سیستئمینده‌ن بؤیوک بیر اویانما و یئنی‌ده‌ن‌جانلانمایلا بیلگی سیستئمینه‌ گیریلمه‌لی‌دیر. دوستونو دوشمانینی تانیما‌لی‌دیر. دوستون و دوشمانین اوزاق یاخین‌لیغینی دا کیم اولدوغونو دا او به‌للی ائتمه‌لی‌دیر. گه‌رچه‌کده قول‌لانان‌لارا و قوللالینان‌لارا اینانچ سیستئمی اونلارین دیره‌ک وار اولما و وار قالمالارییلا باغلی‌دیر. قول‌لانان‌لار قوللانیلان‌لارا ایکی‌سی‌نین ده جان شوشه‌له‌ری‌نین بیر اولدوغونو ایناندیرمیش‌لار. اینانچ سیستئمی‌نین وار دورومو چالخالانماماسی هر ایکی طرفین ده یارارینا گؤرونور کیمین گؤرونور. بونون بؤیله اولمادیغینی بو سیستئمی قوردوغونا گؤره قول‌لانان‌لار داها یاخچی بیلیرله‌ر. آما بو یازیدا اه‌ن اونئم‌لی قونو قوللانیلان‌لارین اونلارین جان شوشه‌سی‌نین بو سیستئمین وار دوروموندا اولمادیغینی بیلمه‌دیکله‌رینی آچیقلاماقدیر. اونون بو بیلینجه وارماغی اوجون ده اونون بئینی بیلینچ سیستئمینه آچیق اولما‌لی‌دیر. آما او بیلگیيی آلقیلایان و بیلینچ سیستئمینه گئچه‌جه‌ک اولان بؤلومله‌ر مین ایل‌له‌رده‌ن به‌ری تالانیپ چالینیپ بوزولموشدور. اینانج سیستئمی اوزه‌رینه‌ قورولموش بئیین بیلگیيه و بیلینجه دایا‌لی شئی‌له‌ره دوشمان کیمین باخار. او بئله‌لیکله دوشمانی شاشیرمیشدیر. بو وار دورومون دئيیشیمی یالنیز قوللانیلان‌لارین آراسین‌دان حالا بئیینلئری بوتونلوکله بیلگیيه قاپانمایان‌لاردان بیر بیر بولوپ بیلگی‌له‌ندیرمه‌کله ساغلانابیلیر. دوشمانین کیم اولدوغو بیر بیلگی اولاراق اونلارین بئیین‌له‌رینده آلقیلانما‌لی‌دیر. اونجه بیلینچ اوزه‌ره بئیین سیستئمی اونلاردا گوچله‌نمه‌لی‌دیر. کیشی و کیشی توپلوم‌لاری سونرا گوچو و اؤز اؤزگورلوغونو بیلینچ‌لی اولماقدا گؤروپ اونا یاناشار و قورخو آیارتییا دایا‌لی اینانچ سیستئمینده‌ن اوزاقلاشار و دوغرو دوشمانی گؤرور. بوتون توپلومون اینانچ سیستئمینده‌ن آریتلانماسی البته کی سونرانین اه‌ن اؤنه‌ملی ایشله‌رده‌ن اولماقدا‌دیر. اینانچ اوزه‌رینه‌ قورولموش ایچ و دیش سارای‌لارین ییخیلما اومودویلا و بیلینجه دایا‌لی ساغلیق‌لی کیشی توپلوم‌لاری قورماق اومودویلا بو یازییی سونا اه‌ردیرمه‌ک ایستئییره‌م. گونئی آذربایجان تورکو اه‌ن اه‌سکی توپلوم‌لاردان و اویقارلیق‌لاردان اولاراق کیشیلیغین اؤنونده گئده‌ن بو بیلینجه دایا‌لی اوموت بایراغی اولابیلیر.

سایقی‌لاریملا

اوغوز تورک
''düşmana inanmak''

Önceden bir neçe yazımda ''düşmana İnanmak'' söylevini yeni bir düşünce olarak ortaya sürmüştüm. Bu yeni söylev hem tinbilimi ve hem de toplumbilimi baxış açısından çox onem daşımakdadır. Men bu söylevi kişilerin beyinlerinin nece çalışdığını anlayarak inanç sistemini inceleyıp onların toplumda ve toplu halda inançlarının birikimini görunce bulmuşam. İndi burda bu söylevi biraz açıp açıklamak isteyirem. Mene göre, inanç bilgi alanından eşikde var olan veya varsayılan alqıların qarışığından oluşur. Bir nesne üzere bilgisi olanın inanca heç gereği qalmamıştır. Somut fakt ve nitelik arada olmayınca beyindeki bilgi alqılayan sinirler var olan ve varsayılanlar arasında daha güçlu bir ilişgi qurarak inanç deyilen nesneyi oluşturur. Bilgi edinmek daha gözü açık bir nesneyi incelyip, kuşkulanıp ve denemek ve sonra anlamak demektir, halbuki inanmak veya inanca varmakda gözü açıklık, incelemek, kuşkulanmak, denemek, ve hatta anlamak bile suç sayılabilir. Bilgi elde edinenden sonra da o bilgi her zaman kuşkuya ve incelemeye açık olmalıdır. Ama inanca gelince böyle değildir. İnanca varınca onu sorqulamak ve tartışmağa açmak bile suçtur. Kişi ve kişi toplumları hele indiyedek uyqarlık deyilen yarattıkları sistemlerinde bilinçten daha artıq inanca yönelik yanaşıp veya suruklenmişler. Elbette ki kişinin beyninin hele de ilkel ve primat ötesi olduğundan daha erken ve telesik sonuçlara varma hevesinden inanca sövkenmiştir. Bir kişinin o biri kişiye ustunluk isteği ve güç söylevinin oluşması da burdan qaynaklanmış ve başlanmış olabilir. Bir kişinin inanca yönelmesi sonuçta onun nesneleştirilemsine ve onun daha qolay başqa kişinin güçlenmeyine ve sonuçta aynı güçü işesalıp başqa kişileri de inanca teref yöneldip ve güçünün artırılamsına doğru olar. Demek minik alanın da minik verenin de işine inanç sistemi daha yararlı görünür. Bilinç sistemi daha yorucu ve sonuçta da kuşkulara ve tartışmalara açıq ve kişinin beynini çelikiye çeken bir sarmaşa qarmaşa ola bilir. Kişinin beyni daha rahat ve qolay yollardan sorulara yanıt bulup geceni rahat yatmağı yeğler. İnanç sistemi qurulandan sonra inananların çoxu o sistemin bir qorucusu kimin davranış gösterer. İnanç sistemini quran veya quranlarda yeterince fiziksel güç olmadığına göre ve onların az olduğuna göre qoruculuk görevi inananlara buraxılmıştır. Güç aşamalı sistemi inanç üzerine qurulmuştur. İnanç sistemi ise qorxu üzerine qurulmuştur. İnanç sistemine göre bütün dünya aşamalı sistemiyle qurulup ve yöneltilmektedir. Elbette ki bilinç sisteminde aşamalı sistem düşünülebilmez. Qorxu elementi özü de araştırma ve incelemeye açık bir bölüm ve araşdırma alanıdır. Kimse zorla bilinçleştirilebilmez ve kimse de zorla bilinçsizleştirilebilmez. Kimseyi bilincinin az veya yox olduğuna göre yarqılandırıp cezalandırmak olmaz. Ama inança gelince bütün qurallar veqanunlar da değişir. Inançin az veya yox olduğuna göre kişiler bir birini odlarda yaxıp darlarda mıxlamışlar. Boğazlarına qurşun töküp hayallara ve düşlere gelen ve düşünebilinecek işkenceleri birbirine yapmışlar.
İnanç sisemini quranlar yaxçıca kişinin sayrılıktan ve ölümden qorxtuğunu bulup belirleyip, bu qorxu duyqusunu onun köleleştirmek yolunda nece qullanabileceklerini anlamışlar. Yaxçı yemekler, türeme ve çoxalma kişinin en çox isteklerinden olmüştür. İnanç sistemini quranlar qorxunun yanında ayartını da göz ardı etmemişler. Kişinin bütün yaşamında qorxularla ayartılar arasında şaşkın şaşkın qoşup durduğu onu qullanılmağa ve köleliğe savunmasız bırakmıştır. O qorxduklarını yenmeden ve isteklerine yetişmeden bu inanç sistemine dayalı kölelik bir türlü sürecek.
İndi qorxutma ve ayartma yöntemine dayali olan bu inanç sistemi kişilik tinbilimi be toplumbilimi ve tintoplumbilimi açisından yaxçıca yerleşmiş durumdadır. Herzamankı kimin Kişilik tintoplumbilimi bu durum üzünden cox üzücü ve inciltici durmdadır.
Biz inanç sistemi deyende kimin kime ya neye inandığını açmalılyık. Kim kime inanir? Dedigimiz kimin qorxu ve ayarı yaratma qaynağı olan veya çox olan birisine birisi inanir. Qorxusuz ve ayartısız inanç sisteminin erk ve yetkisi olmadiğına göre ona inanç sistemi de demek olmaz.
Bilgi ve inançın çox titizce birbirinden ayrılması gerekir. Quşqusuz inança dayalı beyinlerden bu ayrımı yapmalarını gözlemek de biraz da öküzden süt istemek kimin bir şey olar. Ama herhalda bilgi üzerine qurulmuş bir toplum her zaman qaynamada ve gelişmededir. Her şeyin konuşmağa açık olduğundan ve her bulqunun ve algının soruşturmağa ve ıncelemeye acık olması o toplumu her zaman genç ve ilerici bir toplum qılar. Bele bir toplumda her bilgi kanıtlanabilmeye ve eşitlikle yalanlayabilmeye açıktır. Tersine inanca dayalı toplumlarda inançları kanıtlanmaya veya yalanlamaya açmak söz qonusu olup düşünülebilmez.
Kişinin yer üzünde oluşturduğu uyqarlıklara ve toplumlara baxılırsa inanca dayalı toplumların ve uyqarlıkların nece olduqları iyice anlaşılır. Bildigimiz bileli böyle olmuştur. Kişinin belleğinde bilgiye dayali bilinç sistemli toplum yoxtur. O utopiya, olasılığı olamayan yerlerdır hala.
Bilgi ile inancin arası yaxçıca açılmalı ve o araya ışıq sepelenmelidir. Kişinin qonuşduğu dil varolmayan, gerçekdışı nesneler ve anlamlarla bulaşıp pırtlaşmıştır. Ona göre de, bilgi ve inancin doğru ve gerçek anlamları iyice düzgüne çıxarılmalı. Ondan sonra bu iki tam değişik anlamları anlamakda çetinlik çekmeden onları tintoplumbilim baxışından inceleybilirik.
Yalniz, inanç mekanizması ve düzeneğı anlaşılmadan kişinin tintoplumbilim açısından davranışları anlaşılabilmez.
İnanç düzeneği ve işleyişini anlamakla kişinin beyninin nece çalıştığı bize görünmeye başlayır. O alqıladığı yanıtlara sorular ararken en yaxın yollardan bulduğu her soruya hemen yanıt aramağa başlar ve bu bitmeyen çelişgide döne döne oynar. Herden de bilinç ararken inanç tuzağına düşer ve orda bir süre esrerken gerçeklere vardığını sanar. Daha sonra ayılma şansı olursa ne mutlu ona. Yoxsa oğurluların en qorxuncu elinde fenarı olandir.
Mence kişinin toplumlarında qorxu ve ayartıya dayalı inanç sisteminin temel direkleridir. Dil bulaşılığından arınmadan bu anlamları anlmaq çox çetindir. Kişinin dilinde bazen inanç sözü bilim yerine ve bilim sözü inanç yerine qulanılmaqdadır. Dil bulaşıqlığının içinden anlam arayıp arıtlmakta ve anlamakta çoxlu tuzaqlar var.
Bir nesneyi bilmek ona inanmak değildir. Habele bir şeye inanmak onu bilmek anlamına da gelebilmez. Herhalda rahatlıkla demek olar ki inanç, bilinç alanından eşikdedir. Bu iki anlamı inceledikde normalda bilincin eğilimini inanca yönelik yox, belki inancin eğilimini bilime yönelik görmekteyik. İnamın kanıtlama ve ispatlama şehvetinden her zaman gözleyip her bilim bilinende veya bulunanda onu o kanıtlama ve ispatlama qulluğunda işe salmıştır. Ama bilincin bele şehvete sahıp olduğu görünmeyip.
Kişi öz gücüne daha uzantı sağlayıp çoxatma çabasında kişinin beyinin nece ilkel olduğunu ve nelere güçsüz ve qorumasız düşdüğünü sezıp anlamışdır. O güç düşgünlüğünde her şeyi hetta özünü de qurban vermiştır. Kişinin bilinen geçmişi güç düşgünlüğünün anılarıdır. O bu güç düşgünlüğü hırçın dönergede bildiğimiz bileli dolana dolana durur. Kişi kişinin neye ve nece savunmasız olduğunu yaxçıca anlamıştır. O kişinin beyninin hardan qorumasız oldgunu anlamış ve ona göre de bu qullanışa açıklığı nece işe salabileceyiğini düşünüp ve inanç sistemini oluşturmuştur. Qullanılan kişinin beyininden qorxuyu ve ayırtıyı silebilsek o qullanışa açık olmadığını hemen bildirir. Onu bu inanç sisteminde tutan bu iki itici ve çekici elementdir. Bu inanç boyunduruğu min iller ve belke de on min iller içinde kişi toplumlrında daha normal ve olağan bir geçerli sayılmaqtadır. İnancsiz sözü kişi toplumlarında bir suç olarak, bir söyüş olarak ve küçük düşürmekde uyqulanan bir anlam olarak qulanılılmaqdaır. Min iller boyunca inançsızları işkence altında öldürmek inananların zaman geçirme eylenceleri ve gerekli bildikleri işlerden olmuştur. Onlar inanç sistemlerinin qaravulları olarak inanç sistemini qoruyarlar. Onların beyni inanç sisteminin güçlü olup ve her kişiye yayılmasıyla eylenir.
İnanç sisteminin min iller boyu ve bildiğimiz bileli kişi toplumlarında olduğu ve devamlı kişileri bir sistemin içinde tutup ve ilkel beyinleriyle ilişgi qurup yaşatmak yalnız iki nedene barmak uzaltır. Biri, kişi beyninin daha primat ve ilkel olduğu, biri de inanç sistemini quranlarının daha kurnaz ve kötü usluluğudur.
Kişinin ölumün, yoxluxun, ve işkencelerin qorxusuna açık olduğu ve iyi ve uzun yaşamağa düşgün olduğu ilkelliği uzerine inanç sistemi quran bilinçliler elbette ki qullanılanlara iyi niyyetli olarak sayıla bilmezler. Onlar yalnız öz güçlerinin uzantısı olan kişileri daha çox köleleştırp ve qullanışlı olmaga sürüklüyürler. Onlara dost demek biraz saflıkdan ve sadelıkden gelebilir. Ama inanç sistemlerini quranlara düşman demek, onları qullanılanları yoxetmek ereği ile suçlamak demek değildir. Yoxetmek seçeneği zaten en son veya en istenilmeyen bir seçenektir. Qullananların bu inanç sistemine zererli olmadığı süre sürünce yoxetme çözümü sistemi quranlar terefinden esemeli bir seçim olmadığına göre bu seçim en son çözümlerden biri sayılır. Ona göre de qullanılanların arasından çıxan bir neçe başqaldıranla davranışlar her zaman en çetın seçeneklerden olmuştur. Onlar var durumu bozmamaq üçün en az güç qullanarak yıldırıcı ve caydırıcı siyasetler işe salarlar. Başqardıranları yoxetme en çox istenilen amaç olduğundan aynı zamanda qullanılanlar toplumunudakı var durumu bozmamak daha onemlı sayılır. Qullananlar başqaldıranları yoxetme ve daha büyük başqaldırılarla qarşı qarşıya qalma arasaında onları yoxetmeme ve normalda qorxuyu ve bazen ayartıyı artırarak başqaldırının qullananlar toplumunda daha sinsicesine sızmasının riskini tartıp tartıp qalarlar. Onlar yanlış herekt yapma qayqısında bazen var durumu çalxalayıp düzenın bozulmasına sebeb olabilirler.
İnanç sisteminde, qullanılanlar güç qaynağı olan qullananlara yanaşıp yaltaqlanıp yalakalaşarlar. Onlar öz yiyelerini kimin olup onlara benzemeğe çalışma yahaltısına düşerler. Onlar öz varlıqlarını qullananlarda görüp onlara inanarlar. Düşmana inanmak işte onların yanından onlara yaşam güvencesi görunur. Qullananların yanıdan bu ilişgi daha değişik görünür. Qullananların qullanılanlara görüşleri arıcıların petek arılarına nece baxdığına benzer.
Bu arada kişiliğin ve kişi toplumlarının bütün qurtuluş umudu başqaldıranlaradır. Kişiliğe başqaldıranlardan başqa umut yoxdur. Var durumu yıxacak yalnız onlar olabilerler. Yoxsa qullanların merhemetine sığınmak onlara inanmaktır. Umut sanılan da başqaldıranların bilince varmakları be herekete geçmeleridir. Qullanılanların içinden başqaldıranlar bu işi başaracaklar. Onlar ışığı yavaş yavaş qaranlığın bağrına saplayacaklar.
İnanc sistemine dayalı beyinde dost düşman tanımak gücü alınmıştır ya da çox zeifdir. Qullanılanlar her zaman bir şeyler istemekdedirler. Onların elleri her zaman istemeye açıktır. İstemek onların genel kişilik kimliği olmuştur. Onların beyınlerı birer dilencıdır. Bu yaşamda onlar her zaman isteyenler, ve birileri de verenlerdirler. Onlrın toplum ekinleri bu istemekle tıkanıp bulanmıştır. Qullanılanlar doğal kişilikden daha eşağa durumda yaşarlar. Doğada yaşayan yabani hayvanlardan bile az olup az yaşarlar. Onlar her zaman istekte bulunarlar. Onların dil, yazın, ve yapıtları istek anlamına bürünmüştür. Onlar bir şeyı almazler, isterler. Onlar bir şeyin onlara verilmeyi için talepte ve istirhamda bulunarlar. Qullanılanlara göre yer onlara buğda ve bulut onlara su ve inek onlara süt ve ağaç onlara yemiş verir. Onlar heç bir şeyi almazlar. Onlara her şey verilir. Onlar ise almağa alışmışlar. Onların elleri her zaman bir yerlere açıktır, normalda göklere. Onların başları yere doğru ve elleri göğe doğru olar. Onlara göre varlığın güç odakları var. Güç odaklarını qızdırmak heç de uyqun ve akıllıcasına bir yaklaşım değildir. Onlar isteklerin istenilen yerleridirler. Onlara her zaman başeyemek gerekir. Qullanılanlar öz varlıqlarını qulananların doyumunda olduğuna inanmışlar. Onlar düşmana inanmişlar. Bir sürü qullanılanlar qullananları qorumaqda canlarını vermişler. Kişi toplumlarında her quşaqda bu düşman qurbanlarından bir neçe milyon var.
Kişinin güçten yana olmasından ve bu güçün hetta onu ezeninki olmasından asılı olmayaraq ona özenmekten ''düşmana inanmak'' söylevinin anlamı yaxçı ortaya çıxır. Düşmana inanmak söylevinin kanıtı qullanılanların içinden çıxan düşmanı qoruyanlarda en güçlüdür. Qullanılanlarda bütün bu sömürge sistemini ayaqta tutacaq qeder düşmana inanç vardir. Qullanılanların arasından çıxan başqaldıranların içinde düşmana inanmak en az derecededir veya az olmaği gözlenilir. Ama herden düşmanın qandırmacalığı o qeder yaxçı yapılır ki var duruma baş qaldıranlar da bilmeden inanç sistemini qoruyanlar qeder sisteme inanç gösterebilirler. Elbette bu direk olarak onların bile bile düşmana satıldıkları anlamına gelmez, ama gine de düşmanın daha hilekar ve hoqqabaz olmağına da göz çeker.
Düşmana inanmak yeni bir söylev olduğuna göre hele boyutları yaxçı incelenip düşünceleşmemiştir. Qorxu kültüründe yaşayan ve qorxu kültürünün eğtimini alan kişi özünden çox düşmana inanir. O onu en çox ezeni över ve ona inanir. Qorxu kültüründe yaşayan qorxu kültürünün me'marına gözellemeler yazarak özgeler önünde onun görünüşünü göklere çıxarar. Qullanılanlar var sistemi qoruyanlar olaraq qullanların çetin günlerinde onların qoltuklarının altına geçip onları ayağüste tutmağa çalışarlar.
Kişinin savunma sistemlerini boşuna hedere vermek amacıyla qullananlar qullanılanlara her zaman uzaqlarda bir düşman yontayıp ve tehlükesini şişirerler. Qullananlar özlerini bu öğütverme ve üreğiyanmalar maskalrı arkasında qullanılanların savunma sistemlerinin olacak zererelerinden güvende tutarlar.
Belelikle gine de söylediğimiz kimin bu mekanizmanın iki terefi de bir terefde yer alarlar. Minik alan da minik veren de uzaklardakı tehlükenin qarşısında birleşip bağırarlar. Biri bile bile biri de inana inana.
İndi ''düşmana inanmak'' söylevine bir de Güney Azerbaycan baxış açısından baxalım. Mene göre Güney Azerbaycan kişi toplumlarının en eskilerinden olarak inanç sisteminin en yaxçı araştırma alanı olabiler. Bu ''düşmana inanmak'' söyleini Güney Azerbaycan Türkünün indiki durumuna yaya bilip genelleşdire bilsek bu mekanizmanın lap yerine düşdüğünü göre bilirik. Güney Azerbaycan Türkünün durumu olduqça üzücü bir sürerdurumdur. Qullanlar (fars istismarçılar) ve qullanılanlar (istismar olan Güney Azerbaycan Türkleri) olarak bu mekanizmanın iki terefidirler. Helelik ki qullanılanlar elverişli bir unutqanlıqda mışıl mışıl mürgüleyirler. Mene göre Güney Azerbaycan Türkleri dünyanın en bedbext, mutsuz ve yazıq toplumlarından biridir. Başqa toplumları ornek olarak ya benzetme olarak ad getirmirem. Yalnız Güney Azerbaycan Türkü en uyqun ornek olabilir. Doğulan günden ölenecen onun bütün düşündüğü ve yapdıqlarını ona sevenleri ve dostları yox özgeler yox belke en acı olarak onun düşmanları onun beynine yerleştirir. Onun beynine bütünlükle yapay kişilik, yapay varlık, yapay düşman, yapay yaşam, yapay duşunceler, yapay qehramanlar, ve yapay dostlar girdirerler. O özünlüğünde ve geçekten yoxtur. O bir qabıq kimindir. O öz düşmanını temsil eder. O düşmanın her çaldığı havaya oynar. Onun canı da qutu da mana uğramıştır. O manqut olmuştur. O manla yaşar. Qara günler onundur. Onun butun yaşamı yazıqdır. O düşmana inanmıştır.
Qullanılanlar düşmanın her oyununa gelerler. Meymun kimin onun her işaresine min meyellaq vurarlar. ''düşmana inanmak'' söylevine en yaxçı ornek Güney Azerbaycan Türklerdir. En azı geçmiş yüz ilde bu toplum ağırcasına bir özöldurme sürecine girmiş bulunur. Bu millete en çox zerer vuranlar bu milletin içinden çıxmışlar. Bu esgi ve tecrübeli millet en qolay ve en cocuqca oyunlara gelirler. Bütün varlığını düşmanın ayaqlarına sermişler. Bir millet olarak kimliğini ve bütülüğü itirmiş bir durumda uçuruma doğru yeriyirler. Qullanılanların aydın diye geçinenleri de birer qaranlıqların peyqemberleridirler. Baş qaldıranları da düşman kimin düşünüp beyinlerini ve qutlarını düşmana hem de çox ucuzuna satmışlar. Onlar qoxu kültüründe düşmanın gün deymeyen yerini öpmuşler ve rezalette qorxu ayartı sisteminde biraz daha yaşamağı yeğmişler, ama heç ağızları da mırdar olmamış.
Baş qaldıranları da düşmanın onun uzune gülmesine aldanıp sevinçten ayı kimin meydanda oynarlar ve bu gülümsemeği bir fürset ve gireve olarak tanımlarlar. Onlar herkesi bu fürsetten faydalanmağa çağırarlar. Düşmanın girevesini öz gireveleri olarak gösterip herkesi bu oyuna getirmeye çalışarlar. Onlar düşmana inamışlar.
Bu özlerini başqaldıran sananlar düşman onların üzlerine tüpurende onu bir merhemet yağmuru sanıp o saqqallarındakı tüpürceği tebberük edip şefa'et olaraq bir birinin üzüne sürerler. Yazıqlar olsun onlara. Onlar düşmana inanmışlar.
Baş qaldıranları düşman onlara baş qorucu atayanda düşmandan öyrenilmiş bir neçe sözü gevşeyip aralıkta atılıp düşerler. Onlar qullananların içindeki alış verişe özlerini de ortaq bilip yatıp yoxularında darı görerler. Çünkü onlar düşmana inamışlar.
Qullanılanlarda dost düşman ayırtıcı sistemi bozulduğuna göre normalda dostu qapıp düşmanı övüp övünerler. Onlar birbirlerine acımasız ve düşmanlarına yumuşaq ve (medeni) olarlar. Onlar düşmana inanmışlar.
İnanç sisteminden çıxıp bilinç sistemine girmeden bütün bu mutsuzluqlar kişinin başından az olmayacaq. Güney Azerbaycan Türkü qorxu ayartı sisteminin kör dönergesinden qurtulup böyük bir içdeğişme süresine geçmelidir. İnanç sisteminden böyük bir oyanma ve yenidencanlanmayla bilgi sistemine girilmelidir. Dostunu düşmanını tanımalıdır. Dostun ve düşmanın uzaq yaxınlığını da kim olduğunu da o belli etmelidir.
Gerçekte qullananlara ve qullalınanlara inanç sistemi onların direk var olma ve var qalmalarıyla bağlıdır. Qullananlar qullanılanlara ikisinin de can şişelerinin bir olduğunu inandirmışlar. İnanç sisteminin var durumu çalxalanmaması her iki terefin de yararına görünür kimin görünür. Bunun böyle olmadığını bu sistemi qurduğuna göre qullananlar daha yaxçı bilirler. Ama bu yazıda en onemli qonu qullanılanların onların can şüşesinin bu sistemin var durumunda olmadığını bilmediklerini açıklamaktır. Onun bu bilince varmağı ücün de onun beyni bilinç sistemine açık olmalıdır. Ama o bilgiyi alqılayan ve bilinç sistemine geçecek olan bölümler min illerden beri talanıp çalınıp bozulmuştur. İnanc sistemi üzerine qurulmuş beyin bilgiye ve bilince dayalı şeylere düşman kimin baxar. O belelikle düşmanı şaşırmıştır.
Bu var durumun değişimi yalnız qullanılanların arasından hala beyinleri bütünlükle bilgiye qapanmayanlardan bir bir bulup bilgilendirmekle sağlanabilir. Düşmanın kim olduğu bir bilgi olarak onların beyinlerinde alqılanmalıdır. Once bilinç üzere beyin sistemi onlarda güçlenmelidir. Kişi ve kişi toplumları sonra güçü ve öz özgürlüğünü bilinçli olmaqda görüp ona yanaşar ve qorxu ayartıya dayalı inanç sisteminden uzaqlaşar ve doğru düşmanı görür. Bütün toplumun inanç sisteminden arıtlanması elbette ki sonranın en önemli işi olmakdadır. İnanç üzerine qurulmuş iç ve dış sarayların yıxılma umuduyla ve bilince dayalı sağlıklı kişi toplumları qurmak umuduyla bu yazıyı sona erdirmek isteyirem. Güney Azerbaycan Türkü en eski toplumlardan ve uyqarlıklardan olarak kişiliğin önünde geden bu bilince dayalı umut bayrağı olabilir.

Sayqılarımla

Oğuz Türk
!!! Tecziye TELEB, Höviyyet TELEB, TELEB-TELEB !!!

Güney Azerbaycan milli herektinin deyim ve yazınlarında ''TELEB'' sözünü çoxunluqla eşitmekde ve görmekdeyik. Örnek olarak bir neçesini burda getirirem: Höviyyet TELEB, İstiqlal TELEB, Heq TELEB, Tecziye TELEB, ve...... Bildiğimiz kimin ''TELEB'' sözü Erebcede '' İstek, Dilek, ve Arzı anlamını daşımaktadır. İndi bu sözü deyişik boyutlardan inceleyip ve Güney Azerbaycan Türkünün anlayış ve düşünüşünde didikliyelim.
Ereblerin yaşam alanları ayırd edip taımldığımız tarixsel olarak Afriqa'nın burnuzu diye tanılan Afriqa'nın quzey doğusu, ve geçmiş üç ile dört min ilden beri Arab Yarımadası olarak tanılan yerler olmuştur. Ereb ekimi genel olarak ve dili özel olarak yaşanan yaşam qoşulları etkisi qapsamında gelişip indiki durum ve biçimdedir. Coğrafisel durqunluk, qıtlık, quruluk, quraklık, susuzluk ve genel azbulunurluk genellikle Ereb ekimini ve özellikle dilini biçimleşdirmiştir. Bir içim su bulağı, bir parça yaşıllıq kölgesi arayışında qum denizlerini adımlayıp gezen Ereblerin ekimi de dili de doğalarına benzer yava, qaba, yavan ve acımasız olmuştur. Ekim ve dil düzeni beyin alqılarının ve sonuçta kişi davranışlarının araştırma alanıdır. İstemek anlamı Sami'lik beyin çerçivesinde daha değişik önenm daşımaktadır. Ereb tininde quru, qatı, sıxı, acımasız, susuz, bitgisiz, aldatıcı, şaşırtıcı, sarı ve boz bir ortamda yaranan düşünce düzenine uyqun, lap o ortama benzer Erkek Tanrı da yaranılmıştır. O Erkek Tanrı butun Dişi Tanrıları yıxıp qırıp parçalamıştır. O öz içindeki dişiliğini de basdırıp yenmiştir. Ereb tininde erkek dişiye ustun gelmiştir.
Bele bir tanrıdan quşqusuz bir şeyi almak olmaz. Her şeyi veren de alan da odur. Onun qızqınlığının ve öfkesinin sonu yoxdur. Onun qaladığı odlar sonsuzacan yanar. Onu aldatmak ve yahaltamk da olmaz. O aldadanların ve yahaldanların ey yaxçsıdır. Ondan yalnız İstemek olar. Üzgünlükle demeliyem ki İcaze, Ruxset, İzin, İstirham, Teleb, Dua, İltimas, İstiğase, ve Farscadan alınmış olan Xahiş sözleri istemek ve yalvarmak yaxarmak özeksikgörme ve özeksiksanma ekiminin araştırma alanındadırlar.
Türk bodunu ve boyları ekiminde olan iğitlik töreleri üzerine qurulmuş toplumların dillerinde bir şeyi elde etmek üçün istemek üzerine yox, almak ve çalmak üzerine daha çox söz bulunabilir. Burada qullandığımız ''çalmak'' sözünün anlamı heç de oğurlamak anlamıylan qarışılmamalıdır. Türk dillerinde başeymemek, yalvarmamak, yaxarmamak, eksik düşmemek, düzgünlük ve iğitlik qutu dolqundur. Özünü varlığın ve evrenin bir ayrılamaz, bölünmez ve önemli parçası olaraq tanrılara engin ve eşit bilen Türk, tarix boyu istemekle yox, yaratmaqla, yapmaqla, ve almakla geçinmiştir. Onun beyin düzeninde göklerde ulu tanrı ve yerde ulu Türk yarqı sürer, ve evrenin dengesi bele sağlanar. Evrendeki denge bu Tanrı-Kişi eşitliği üzerine oluşmuştur. Tarix boyu Türk kimseye baş eymemiş, ve kimseden bir şey istememiştir. O istediği şeyi alar ve özününkü qılar. Türk varlığının başqalarından isteyeceği bir şey yoxdur. Kimsenin de Türk varlığına verebileceği bir şey yoxdur. Türk istekte bulunmaz. Tumruz Xatunun oğlu özünü erdemsiz ve kişiliksiz qan içen Kuruş'un tutsağında bulduğunda öz şirin canına qıymışdır. O baş eymemek üçün, eksik düşmemek üçün ve yalvarmamak üçün gözünü yaşama örtmüştür. O bir qurt kimin yaşamış bir qurt kimin de yaşamdan geçmişdir. O kimseden, hele qala düşmandan yumuşaklıq ve eğilim ummamıştır. O düşmandan bir şey dilenmemiştir. Dilenen qurt itdir. Manquttur.
Türk dillerinde bir şeyilen çox uğraşanı uğraşılanın adının sonuna ''çı, çi,'' artırılarak söylenilir. Ornek olarak Kitapçı, defterçi, yazıçı, istiqlalçı, höviyyetçi, solçu, sağçı, felsefeçi, huquqçu, tarıxçi, ve.... söyleyebilirim. Bu istemek (teleb) sözü Güney Azerbaycan Türkünün anlayışına uyqun değildir. Bu istemek (teleb) sözünü düşman Güney Azerbaycan Türkünün ağzına salmıştır. Fars-Şia yönetimin amacı bizim onların qulluqlarına istekde (telebde) bulunmamızdır! Onlar da bizim isteklerimize yetişmek düzeyinde bulunurlar! Fars Şia yönetimi Güney Azerbaycan Türk, Türkmen Arab ve başqa milletlerin topraqlarını ve toplumlarını bölen (tecziye eliyen) güçtür. Öz özlerine qavuşmaq isteyen İstiqlalçılara da (tecziye teleb) deyen hemen Fars-Şia faşıstleridirler. Ayırma (tecziye) çirkinse Fars-Şia yönetimi milletleri ayırıp bölmekde en çirkin güçtur. Fars-Şia yönetimi öz çirkin işini başqalarına da yaxmağa çalışır. Güney Azerbaycan Türkü (tecziye teleb) deyildir. O bir varlığı bölmeye çalışmır. O öz özüne qavuşmağa çalışır. O sömürge olmaqdan, köle olmakqdan, dilsiz olmaqdan, ve yox olmaqdan qurtulmağa çalışır. O varlıq-yoxluq savaşındadır. O İstiqlalçıdır. O bağımsızlıqçıdır. Güney Azerbaycan Türkü (höviyyet teleb) değildir. O kimlikçidir. O kişilikçidir. O özçudur. O özgürlükçüdür.
Güney Azerbaycan Türkü öz bağımsızlığını ve egemenliğini, 80 il once, düşman güçlerinin oyununda itirmişse, onu kimseden ve hele düşmanlardan istemez. Onun istediği onlarda değildir. Güney Azerbaycan Türkünün bağımsızlığı ve egemenliği onun öz başında ve öz bileğindedir. Onun kimseden isteyeceği yoxtur. Onun her şeyi var. Özü özündedir. Onun özlüğü, özgürlüğü, menliği, egemenliği, erliği ve erdemliği öz içinde gizlidir. Tarixi Türk düşmanlığıylan beslenen ve biçimlenen Fars-Şia yönetimi heç ve heç zaman gelip öz yoxluğuna yol açan işi yapmaz. Fars-Şia faşismi her zaman Güney Azerbaycan Türkünü oyalayacak, yıldıracak ve yıpradarak yoxluğa sürükleyecek. Güney Azerbaycan Türkünü Fars-Şia yönetiminden onların özleri yararına yazdığı yasalardan yumuşaklık ve eğilim dilenmez. 15nci, 19ncuymuş, dilendikleri! O haqqımış, bu haqqımış yalvardaıkları! İtler kimin yiyelerinin qapısında durup gözleyenler umduqlarını bulamayacaklar! İt kimin ömür sürenlere it kimin de davranılacaklar. İt anlayışına sövkenip sığınanlar heç zaman dönüp qurt olamayacaklar. Her yalvarıp yaxaranda ve istekte (TELEB)de bulunanda onurları daha da yerlerde sürünecektir. Bir sumuk üçün deymez bu eksik yaşam! Qurt kimin yiye bilmeyip öz özlüğünü ortaya qoyup yaşamak veya yaşamdan geçmek daha onurludur. Güney Azerbaycan Türkü Fars-Şia yönetiminden ne isteyebilir? Yoxluğuna and içenden ne isteyebilirsin? Güney Azerbaycan Türkü, Fars-Şia yönetiminden nece ve ne teher öz kimliğini, bağımsızlığını, dilini, yaşamını ve varlığını isteyebiler? Utanç olsun bu istemeye! Düşmandan dilenenlerin boyu yere girsin, Türk olaraq anılmasınlar, ve izleri yer uzunden silinsin!

Sayqılarımla

Oğuz Türk

!!! تجزیه طلب، هؤویت طلب، طلب-طلب !!!
گونئی آذربایجان میللی حرکتی‌نین دئییم و یازین‌لاریندا طلب سؤزونو چوخونلوقلا ائشیتمئکده و گؤرمه‌کده‌ییک. اؤرنه‌ک اولاراک بیر نئچه‌سینی بوردا گه‌تیریره‌م: هؤویت طلب، ایستیقلال طلب، حق‌طلب، تجزیه‌ طلب، و...... بیلدیغیمیز کیمین طلب سؤزو عرب‌جه‌ده‌ ایسته‌ک، دیله‌ک، و آرزی آنلامینی داشیماکدا‌دیر. ایندی بو سؤزو دئییشیک بویوت‌لاردان اینجه‌له‌ییپ و گونئی آذربایجان تورکونون آنلاییش و دوشونوشونده‌ دیدیکلیه‌لیم. عرب‌له‌رین یاشام آلان‌لاری آییرد ائدیپ تانیملدیغیمیز تاریخ‌سه‌ل اولاراق آفریقانین بورنوزو دیه تانیلان آفریقانین قوزئی دوغوسو، و گئچمیش اوچ ایله دؤرت مین ایلده‌ن به‌ری عرب یاریم‌آداسی اولاراق تانیلان یئرله‌ر اولموشدور. عرب اه‌کیمی گه‌نه‌ل اولاراق و دیلی اؤزه‌ل اولاراق یاشانان یاشام قوشول‌لاری ائتکی‌سی قاپسامیندا گه‌لیشیپ ایندیکی دوروم و بیچیمده‌‌دیر. جغرافی‌سه‌ل دورقون‌لوک، قیت‌لیک، قورولوک، قوراق‌لیک، سوسوزلوک و گه‌نّ‌ل آزبولونورلوک گه‌نه‌للیکله عرب اه‌کیمینی و اؤزه‌للیکله دیلینیبیچیمله‌شدیرمیشدیر. بیر ایچیم سو بولاغی، بیر پارچا یاشیل‌لیق کؤلگه‌سی آراییشیندا قوم ده‌نیزله‌رینی آدیملاییپ گه‌زه‌ن عرب‌له‌رین اه‌کیمی ده دیلی ده دوغا‌لارینا به‌نزه‌ر یاوا، قابا، یاوان و آجیما‌سیز اولموشدور. اه‌کیم و دیل دوزه‌نی بئیین آلقی‌لارینین و سونوچدا کیشی داورانیش‌لارینین آراشتیرما آلانی‌دیر. ایسته‌مه‌ک آنلامی سامی‌لیک بئیین چه‌رچیوه‌سینده داها دئيیشیک اؤنه‌نم داشیماقدا‌دیر. عرب تینینده قورو، قاتی، سیخی، آجیما‌سیز، سوسوز، بیتگی‌سیز، آلداتیجی، شاشیرتیجی، ساری و بوز بیر اورتامدا یاراناندوشونجه دوزه‌نینه اویقون، لاپ او اورتاما به‌نزه‌ر اه‌رکه‌ک تانری دا یارانیلمیشدیر. او اه‌رکه‌ک تانری بوتون دیشی تانری‌لاری ییخیپ قیریپ پارچالامیشدیر. او اؤز ایچینده‌کی دیشیلیینی ده باسدیریپ یئنمیشدیر. عرب تینینده اه‌رکه‌ک دیشیيه اوستون گه‌لمیشدیر. بئله بیر تانری‌دان قوشقوسوز بیر شئیی آلماق اولماز. هر شئیی وئره‌ن ده آلان دا اودور. اونون قیزقین‌لیغینین و اؤفکه‌سی‌نین سونو یوخدور. اونون قالادیغی اودلار سون‌سوزاجان یانار. اونو آلداتماق و یاهالتاماق دا اولماز. او آلدا‌دان‌لارین و یاهال‌دان‌لارین اه‌ن یاخچسی‌دیر. اوندان یالنیز ایسته‌مه‌ک اولار. اوزگونلوکله دئمه‌لیه‌م کی ایجازه، رخصت، اذن، استرحام، طلب، دعا، التیماس، استغاثه‌، و فارسجا‌دان آلینمیش اولان خاهیش سؤزله‌ری ایسته‌مه‌ک و یالوارماق یاخارماق اؤزاکسیک‌گؤرمه و اؤزاکسیک‌سانما اه‌کیمی‌نین آراشتیرماآلانیندا‌دیرلار. تورک بودونو و بوی‌لاری اه‌کیمینده‌ اولان ایگیت‌لیک تؤره‌له‌ری اوزه‌رینه‌ قورولموش توپلوم‌لارین دیلله‌رینده‌ بیر شئیی ائلده‌ ائتمه‌ک اوچون ایسته‌مه‌ک اوزه‌رینه یوخ، آلماق و چالماق اوزه‌رینه داها چوخ سؤز بولونابیلیر. بورادا قوللاندیغیمیز چالماق سؤزونون آنلامی هئچ ده اوغورلاماق آنلامیلان قاریشیلماما‌لی‌دیر. تورک دیل‌له‌رینده باش‌اه‌یمه‌مه‌ک، یالوارماماق، یاخارماماق، اه‌کسیک دوشمه‌مه‌ک، دوزگونلوک و ایگیت‌لیک قوتو دولقون‌دور. اؤزونو وارلیغین و ائوره‌نین بیر آیریلاماز، بؤلونمه‌ز و اؤنه‌م‌لی پارچاسیاولا‌راق تانری‌لارا ائنگین و ائشیت بیله‌ن تورک، تاریخ بویو ایسته‌مه‌کله‌ یوخ، یاراتماقلا، یاپماقلا، و آلماق‌لا گئچینمیشدیر. اونون بئیین دوزه‌نینده گؤک‌له‌رده اولو تانری و یئرده اولو تورک یارقی سوره‌ر، و ائورئنین ده‌نگه‌سی بئله ساغلانار. ائوره‌نده‌کی ده‌نگه بو تانری-کیشی ائشیتلیغی اوزه‌رینه اولوشموشدور. تاریخ بویو تورک کیمسه‌یه باش ائیمه‌میش، و کیمسه‌ده‌ن بیر شئی ایسته‌مه‌میشدیر. او ایسته‌دیغی شئیی آلار و اؤزونونکو قیلار. تورک وارلیغینین باشقا‌لارین‌دان ایسته‌یه‌جه‌يی بیر شئی یوخدور. کیمسه‌نین ده تورکوارلیغینا وئره‌بیله‌جه‌يی بیر شئی یوخدور. تورک ایسته‌کده بولونماز. تومروز خاتونون اوغلو اؤزونو اه‌رده‌م‌سیز و کیشی‌لیک‌سیز قان ایچه‌ن کوروشون توتساغیندا بولدوغوندا اؤز شیرین جانینا قییمیش‌دیر. او باش اه‌یمه‌مه‌ک اوچون، اه‌کسیک دوشمه‌مه‌ک اوچون و یالوارماماک اوچون گؤزونو یاشاما اؤرتموشدور. او بیر قورت کیمین یاشامیش بیر قورت کیمین ده یاشام‌دان گئچمیش‌دیر. او کیمسه‌ده‌ن، هه‌له قالا دوشمان‌دان یوموشاک‌لیق و ائيیلیم اوممامیشدیر. او دوشمان‌دان بیر شئی دیله‌نمه‌میشدیر. دیله‌نه‌ن قورت ایت‌دیر. مانقوت‌دور. تورک دیل‌له‌رینده بیر شئی‌ایله‌ن چوخ اوغراشانی اوغراشیلانین آدینین سونونا 'چی، چو،' آرتیریلاراق سؤیله‌نیلیر. اورنه‌ک اولاراق کیتاپ‌چی، دفترچی، یازی‌چی، ایستیقلال‌چی، هؤویت‌چی، سول‌چو، ساغ‌چی، فلسفه‌چی، حقوق‌چو، تاریخ‌چی، و.... سؤیله‌یه‌بیلیریم. بو ایسته‌مه‌ک (طلب) سؤزو گونئی آذربایجان تورکونون آنلاییشینا اویقون دئيیل‌دیر. بو ایسته‌مه‌ک (طلب) سؤزونو دوشمان گونئی آذربایجان تورکونون آغزینا سالمیشدیر. فارس-شیعه یؤنه‌تیمینين آماجی بیزیم اونلارین قوللوق‌لارینا ایسته‌کده (طلب‌ده) بولونمامیزدیر! اونلار دا بیزیمایسته‌کله‌ریمیزه یئتیشمه‌ک دوزئیینده بولونورلار! فارس-شیعه یؤنه‌تیمی گونئی آذربایجان تورک، تورکمن عرب و باشقا میللت‌له‌رین توپراق‌لارینی و توپلوم‌لارینی بؤله‌ن (تجزیه ائلیيه‌ن) گوچدور. اؤز اؤزله‌رینه قاووشماق ایسته‌یه‌ن ایستیقلال‌چی‌لارا دا (تجزیه طلب) دئیه‌ن هه‌مه‌ن فارس-شیعه فاشیست‌له‌ریدیرله‌ر. آییرما (تجزیه) چیرکینسه فارس-شیعه یؤنه‌تیمی میلله‌ت‌له‌ری آییریپ بؤلمه‌کده‌ اه‌ن چیرکین گوچتور. فارس-شیعه یؤنه‌تیمی اؤز چیرکین ایشینی باشقا‌لارینا دا یاخماغا چالیشیر. گونئی آذربایجان تورکو (تجزیه طلب)دئییل‌دیر. او بیر وارلیغی بؤلمه‌یه چالیشمیر. او اؤز اؤزونه قاووشماغا چالیشیر. او سؤمورگه اولماق‌دان، کؤله اولماق‌دان، دیل‌سیز اولماق‌دان، و یوخ اولماق‌دان قورتولماغا چالیشیر. او وارلیق-یوخلوق ساواشیندا‌دیر. او ایستیقلال‌چی‌دیر. او باغیم‌سیزلیق‌چی‌دیر. گونئی آذربایجان تورکو (هؤویت طلب) دئيیل‌دیر. او کیم‌لیک‌چی‌دیر. او کیشی‌لیک‌چی‌دیر. او اؤزچودور. او اؤزگورلوک‌چودور. گونئی آذربایجان تورکو اؤز باغیم‌سیزلیغینی و اه‌گه‌مه‌نلیغینی، 80 ایل اونجه، دوشمان گوچله‌ری‌نین اویونوندا ایتیرمیشسه، اونو کیمسه‌ده‌ن و هه‌له دوشمان‌لاردان ایسته‌مه‌ز. اونون ایسته‌دیغی اونلاردا دئيیل‌دیر. گونئی آذربایجان تورکونون باغیم‌سیزلیغی و اه‌گه‌مه‌نلیغی اونون اؤز باشیندا و اؤز بیله‌گینده‌دیر. اونون کیمسه‌ده‌ن ایسته‌یه‌جه‌يی یوخدور. اونون هر شئیی وار. اؤزو اؤزونده‌‌دیر. اونون اؤزلوغو، اؤزگورلوغو، من‌لیغی، اه‌گه‌مه‌نلیغی، اه‌رلیغی و اه‌رده‌ملیغی اؤز ایچینده گیزلی‌دیر. تاریخی تورکدوشمانلیغییلان به‌سله‌نه‌ن و بیچیمله‌نه‌ن فارس-شیعه یؤنه‌تیمی هئچ و هئچ زامان گه‌لیپ اؤز یوخ‌لوغونا یول آچان ایشی یاپماز. فارس-شیعه فاشیسمی هئر زامان گونئی آذربایجان تورکونو اویالایاجاق، ییلدیراجاق و ییپراداراق یوخلوغا سوروکله‌یه‌جه‌ک. گونئی آذربایجان تورکونو فارس-شیعه یؤنه‌تیمینده‌ن اونلارین اؤزله‌ری یارارینا یازدیغی یاسا‌لاردان یوموشاقلیق و ائيیلیم دیله‌نمه‌ز. 15نجی، 19نجویموش، دیله‌ندیکله‌ری! او هاققیمیش، بو هاققیمیش یالواردایک‌لاری! ایت‌له‌ر کیمین ییه‌له‌ری‌نین قاپی‌سیندا دوروپ گؤزله‌یه‌نله‌راومدوق‌لارینی بولامایاجاق‌لار! ایت کیمین اؤمور سوره‌نله‌ره ایت کیمین ده داورانیلاجاق‌لار. ایت آنلاییشینا سؤوکه‌نیپ سیغینان‌لار هئچ زامان دؤنوپ قورت اولامایاجاق‌لار. هئر یالواریپ یاخاراندا و ایسته‌کده (طلب)ده بولوناندا اونورلاری داها دا یئرله‌رده سورونه‌جه‌کدیر. بیر سوموک اوچون دئیمه‌ز بو ائکسیک یاشام! قورت کیمین ییيه بیلمه‌ییپ اؤز اؤزلوغونو اورتایا قویوپ یاشاماق ویا یاشام‌دان گئچمه‌ک داها اونورلودور. گونئی آذربایجان تورکو فارس-شیعه یؤنه‌تیمینده‌ن نه ایستئیه‌بیلیر؟ یوخلوغونا آند ایچه‌نده‌ن نهایستئیه‌بیلیرسین؟ گونئی آذربایجان تورکو، فارس-شیعه یؤنه‌تیمینده‌ن نئجه و نه ته‌هه‌ر اؤز کیملیغینی، باغیم‌سیزلیغینی، دیلینی، یاشامینی و وارلیغینی ایستئیه‌بیله‌ر؟ اوتانچ اولسون بو ایسته‌مه‌یه! دوشمان‌دان دیله‌نه‌نله‌رین بویو یئره گیرسین، تورک اولا‌راق آنیلماسین‌لار، و ایزله‌ری یئر اوزونده‌ن سیلینسین!
سایقی‌لاریملا
اوغوز تورک

Thursday, March 26, 2009

sessizlik öncedir
sonra sesdir
sesden sonra da sessizliktir


silence percedes
then sound
and after the sound
again there is silence

Wednesday, March 25, 2009

Ortaq dil savunmasızlık dilidir


Lingua Franca is the language of vulnerability